แนวคิดการคิดเงินและการทอนความชื้นข้าวของโรงสี
เมื่อเกษตรกรนำข้าวเปลือกสดเกี่ยวใหม่ที่มีความชื้นสูง (เช่น 22% - 30%) ไปขายให้โรงสีหรือท่าข้าว โรงสีจะประกาศ "ราคาเสนอซื้อ ณ ความชื้นมาตรฐาน 15%" และจะคำนวณทอนน้ำหนักข้าวสดให้กลายเป็น "น้ำหนักเทียบเท่าข้าวแห้งมาตรฐาน" ตามสูตรสมดุลเนื้อแห้ง
สูตรคำนวณการทอนน้ำหนักข้าว (Dry Matter Deduction Formula)
• น้ำหนักเทียบเท่าข้าวแห้ง = น้ำหนักสด × (100 - ความชื้นจริง%) ÷ (100 - ความชื้นมาตรฐาน%)
• ยอดเงินสุทธิที่ได้รับ (บาท) = น้ำหนักเทียบเท่าข้าวแห้ง × ราคาเสนอซื้อมาตรฐาน
• มูลค่าที่ถูกหักความชื้น (บาท) = (น้ำหนักสด × ราคาเสนอซื้อมาตรฐาน) - ยอดเงินสุทธิ
• ราคาเฉลี่ยต่อกิโลกรัม (บาท/กก.) = ยอดเงินสุทธิ ÷ น้ำหนักสด (กก.)
• ยอดเงินสุทธิที่ได้รับ (บาท) = น้ำหนักเทียบเท่าข้าวแห้ง × ราคาเสนอซื้อมาตรฐาน
• มูลค่าที่ถูกหักความชื้น (บาท) = (น้ำหนักสด × ราคาเสนอซื้อมาตรฐาน) - ยอดเงินสุทธิ
• ราคาเฉลี่ยต่อกิโลกรัม (บาท/กก.) = ยอดเงินสุทธิ ÷ น้ำหนักสด (กก.)