สูตรคำนวณน้ำหนักหลังอบแห้งคืออะไร?

สูตรคือ W2 = W1 × (100 - M1) ÷ (100 - M2) โดยที่ W1 คือน้ำหนักเริ่มต้น, M1 คือความชื้นเริ่มต้น (%), W2 คือน้ำหนักหลังอบแห้ง, และ M2 คือความชื้นเป้าหมาย (%)

สูตรนี้สามารถใช้กับผลผลิตเกษตรอื่นนอกจากข้าวได้หรือไม่?

สามารถใช้ได้กับผลผลิตเกษตรทุกชนิด เช่น ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์, มันเส้น, ถั่วเหลือง, เมล็ดกาแฟ, พริกไทย ฯลฯ เพราะคำนวณจากหลักการรักษามวลเนื้อแห้งคงที่เหมือนกันทั้งหมด

คำนวณน้ำหนักหลังอบแห้ง (ใช้ได้กับทุกพืช)

Q: ข้าวเปลือก 1,000 กก. ความชื้น 25% อบเหลือ 14% จะเหลือน้ำหนักกี่กิโลกรัม?

จะเหลือน้ำหนักประมาณ 872.09 กิโลกรัม โดยมีน้ำระเหยออกไปประมาณ 127.91 กิโลกรัม (น้ำหนักลดลง 12.79%) คำนวณตามหลักสมดุลมวลเนื้อแห้ง

ใช้งานได้กับผลผลิตทางการเกษตรทุกชนิด: คำนวณตามหลักสมดุลมวลเนื้อแห้ง (Dry Matter Mass Balance) เดียวกันทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็น ข้าวเปลือก, ข้าวโพด, มันเส้น, ถั่วเหลือง, เมล็ดกาแฟ หรือพืชอื่นๆ

เลือกค่าการลดความชื้นยอดนิยม: เลื่อนดูได้

ข้อมูลก่อนอบแห้ง

น้ำหนักเริ่มต้น

ความชื้นเริ่มต้น (%)

ความชื้นเป้าหมาย (%)

ผลการประเมิน

คำนวณอัตโนมัติ

น้ำหนักหลังอบแห้งโดยประมาณ

883.72 กก.

คงเหลือน้ำหนักจริง 88.4% ของเริ่มต้น

เนื้อผลผลิต 88.4% น้ำระเหยออก 11.6%

น้ำที่ระเหยออก 116.28 กก.

น้ำหนักที่ลดลง 11.63 %

หลักการคำนวณน้ำหนักผลผลิตหลังการอบลดความชื้น

ในกระบวนการอบลดความชื้นผลผลิตทางการเกษตร (Grain Drying Process) สิ่งที่ระเหยออกจากเมล็ดพืชมีเพียง "น้ำบริสุทธิ์ (Moisture Content)" เท่านั้น ขณะที่ "เนื้อมวลแห้ง (Dry Matter)" ของเมล็ดพืชจะยังคงมีน้ำหนักเท่าเดิมตลอดกระบวนการ

สูตรสมดุลมวลเนื้อแห้ง (Dry Matter Mass Balance Formula)

W₂ = W₁ × (100 - M₁) ÷ (100 - M₂)

โดยที่:
• W₁ = น้ำหนักผลผลิตก่อนอบแห้ง (กก. หรือ ตัน)
• M₁ = ความชื้นเริ่มต้นก่อนอบ (%)
• W₂ = น้ำหนักผลผลิตหลังอบแห้ง (กก. หรือ ตัน)
• M₂ = ความชื้นเป้าหมายหลังอบ (%)
• ปริมาณน้ำที่ระเหยออก (Water Loss) = W₁ - W₂

ตารางเกณฑ์มาตรฐานความชื้นปลอดภัยสำหรับการจัดเก็บผลผลิตเกษตร

ชนิดผลผลิตการเกษตร	ความชื้นเก็บเกี่ยวสด (%)	ความชื้นมาตรฐานปลอดภัย (%)	ระยะเวลาเก็บรักษาที่ปลอดภัย
🌾 ข้าวเปลือก (Paddy Rice)	20% - 28%	14.0%	6 - 12 เดือน (ในไซโลระบายอากาศ)
🌽 ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ (Corn/Maize)	22% - 32%	14.0% - 14.5%	6 - 12 เดือน ป้องกันสารอะฟลาท็อกซิน
🥔 มันเส้น (Cassava Chips)	35% - 45%	13.0% - 14.0%	3 - 6 เดือน ป้องกันเชื้อราดำ
🌱 ถั่วเหลือง (Soybean)	18% - 24%	12.0% - 13.0%	6 - 12 เดือน
☕ เมล็ดกาแฟ (Coffee Beans)	40% - 55%	11.0% - 12.0%	12 เดือนขึ้นไป รักษากลิ่นและรสชาติ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการคำนวณการอบแห้ง (FAQ)

1. ข้าวเปลือก 1,000 กก. ความชื้น 25% อบเหลือ 14% จะเหลือน้ำหนักกี่กิโลกรัม?

จะเหลือน้ำหนักประมาณ 872.09 กิโลกรัม โดยมีน้ำระเหยออกไปประมาณ 127.91 กิโลกรัม (คิดเป็นน้ำหนักสูญเสีย 12.79%) คำนวณตามหลักสมดุลมวลเนื้อแห้ง ซึ่งเนื้อมวลแป้งและสารอาหารของข้าวยังคงอยู่ครบถ้วน

2. ทำไมความชื้นลดลง 10% แต่น้ำหนักผลผลิตลดลงมากกว่า 10%?

เพราะความชื้นคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักรวมขณะนั้น เมื่อน้ำระเหยออก น้ำหนักรวมของกองผลผลิตจะเล็กลงเรื่อยๆ ทำให้สัดส่วนของน้ำที่หายไปเมื่อเทียบกับน้ำหนักเริ่มต้นมีค่ามากกว่าผลต่างความชื้นเลขตรงๆ เสมอ

3. อบแห้งข้าวเองหรือจ้างอบ คุ้มค่ากว่าขายสดหรือไม่?

คุ้มค่ากว่ามาก เพราะโรงสีจะหักราคาน้ำหนักข้าวสดตามสูตรทอนความชื้นและมีค่าบริการแฝง หากอบลดความชื้นด้วยเครื่องอบแห้งมาตรฐานของตนเอง จะสามารถรักษาคุณภาพเมล็ดข้าว เพิ่มมูลค่าตันละหลายร้อยถึงหลักพันบาท

คำนวณน้ำหนักหลังอบแห้ง